 |
Elendili - Przyjaciele Elfów
Społeczność miłośników twórczości J.R.R. Tolkiena
|
|
Kiedy Erukyermë, Erulaitalë, Eruhantalë? |
| Autor |
Wiadomość |
Galadhorn 
Administrator
Enneagram: 3w2
Pomógł: 56 razy
Wiek: 36
Dołączył: 09 Gru 2003
Posty: 8268
Skąd: Sosnowiec
|
 Wysłany: 21-10-2009, 18:16 Kiedy Erukyermë, Erulaitalë, Eruhantalë?
|
|
|
| J.R.R. Tolkien, Niedokończone opowieści, str. 150, Amber napisał/a: | | W pobliżu środka wyspy [Númenóru] wypiętrzała się wysoka góra zwana Meneltarma (Kolumna Niebios), miejsce oddawania czci Eru Ilúvatarowi. (...) Każdego roku na szczycie król tylko trzykrotnie przemawiał: witając nowy rok w Erukyermë [niektórzy odczytują Eruhyermë] w pierwszych dniach wiosny, zanosząc modły do Eru Ilúvatara w Erulaitalë w połowie lata i czyniąc dziękczynienie w Eruhantalë z końcem jesieni. |
Czy da się umieścić te święta w jakichś konkretnych datach gregoriańskich? Chyba tak!
Zacznijmy od Erulaitalë 'Wysławianie Boga' - przypada na środek lata, a to sugeruje u Tolkiena dzień przesilenia zimowego. W naszym kalendarzu jest to 22 czerwca. Jeżeli - a wysuwam na początek taką teorię - trzy númenóryjskie święta dzieliły rok na trzy części (czyli 365/3 = ok. 122 dni), to odejmując od 22 czerwca i dodając do 22 czerwca 122 dni otrzymujemy odpowiednio: 20 lutego i 22 października (o ile się nie pomyliłem  ).
Chyba teoria się nie sprawdza, bo w żadnym z kalendarzy Śródziemia rok nie rozpoczynał się w lutym, dokładnie 20 lutego. Czy tę datę można uznać za początek wiosny? Co do 22 października, to rzeczywiście jest to data związana z końcem jesieni. Znalazłem jednak teorie, które mówią, że Erukyermë 'Proszenie Boga' przypadało na przesilenie wiosenne (patrz tutaj), ale nie znaleziono wyjaśnienia dla Eruhantalë 'Dziękczynienie Bogu'.
Co o tym myślicie?
A tak swoją drogą, trzy święta Númenórejczyków kojarzą mi się ze słowami ze mszału, który obowiązywał w czasach Tolkiena (który Tolkien znał na pamięć) i w rycie współczesnym - w części Mszy zwanej "Gloria":
| Cytat: | | * Laudamus te. * Benedecicimus te. * Adoramus te. * Glorificamus te.* Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam. |
| Cytat: | | * Chwalimy Cię * Błogosławimy Cię * Wielbimy Cię * Wysławiamy Cię * Dzięki Ci składamy, bo wielka jest chwała Twoja. |
Edit:
Przemyślałem sprawę. Trzy święta (nazywane czasem 'Trzema Modlitwami') należałoby nanieść na schemat Rachuby Królewskiej (do RK podobna jest Rachuba Shire'u - patrz Dodatek D, str. 505, Muza), a wtedy odpowiedź nasuwa się sama. Jak ta rachuba wyglądała?
1 rok = 12 astar 'miesięcy' (10 astar x 30 dni, 2 astar x 31 dni) = 365 dni.
Jak wyglądał cały rok? Od razu umieszczam w tym schemacie moją propozycję lokalizacji Trzech Świąt:
Yestarë (1)
Narvinyë (30: 2-31)
Nénimë (30: 32-61)
Súlimë (30: 62-91) - 1 Sulimë = Erukyermë*
Víressë (30: 92-121)
Lótessë (30: 122-151)
Nárië (31: 152-182)
Loëndë (183) = Erulaitalë**
Cermië (31: 184-214)
Urimë (30: 215-244)
Yavannië (30: 245-274)
Narquelië (30: 275-304)
Hísimë (30: 305-334) - 1 Hísimë = Eruhantalë***
Ringarë (30: 335-364)
Mettarë (365)
* "in the first days of spring" (UT 166)
** "in midsummer" (UT 166)
*** "in the end of autumn" (UT 166)
I na koniec przyporządkowanie tych dat datom naszego kalendarza. Jeżeli Erulaitalë to najdłuższy dzień roku, to mamy tu 23 czerwca (tak w naszym Kalendarzu Elendilich - od czasu, gdy rozpoczęliśmy rachubę, daty przesunęły się już o jeden dzień w stosunku do zjawisk astronomicznych). A wtedy Erukyermë przypada na 22 lutego, a Eruhantalë na 23 października.
Drodzy Elendili, już niedługo mamy Eruhantalë! Jutro!!! |
_________________
Odbicie piękna jak odbicie światła ma w sobie specyficzny urok – gdyby nie to, nie zostalibyśmy zapewne stworzeni.
J.R.R. Tolkien, Zapiski Klubu Mniemań |
|
 |
|
 |
Nolimon
Znawca Kronik Zachodu
Estelion
Enneagram: 4w5
Pomógł: 55 razy
Wiek: 20
Dołączył: 07 Sty 2005
Posty: 949
Skąd: Kraków/Grybów
|
| Wysłany: 22-10-2009, 16:53
|
|
|
Na pewnej stronie znalazłem inną interpretację:
| Leonid Korablev napisał/a: |
Here is my version of a 'universal' calendar of Middle-earth. In it I tried to gather all the cardinal celebrations of people of Middle-earth (which, although known under different names with different people, practically coincide in dates). According to Appendix D (LOTR) the Elvish year (not yen , which is equal to 144 years of mortals, but coranar or sunround, a solar year), usually called loa 'growth' was broken up into periods that might be regarded either as long months ( astar ) or short seasons. These seasons were six, of which Quenya names were tuile , laire , yavie , quelle , hrive , and coire , which may be translated spring, summer, autumn, fading, winter, stirring. Laire and hrive each contained 72 days, and the other ones 54 days each.
The loa began with yestare (the first or 'desired' day, yesta+[au]re ), the day immediately before tuile , and ended with mettare (the last day, [metta]+[au]re ), the day immediately after coire . Between yavie and quelle were inserted three enderi or 'middle-days' ( ende+auri, pl. from aure).
This provided a year of 365 days. Establishing the correspondence between this Elvish calendar and modern Gregorian one, I used the principal feature of the former, namely that its reference points were always determined by the celestial positions of Sun and Moon and, consequently, the length of night and day. So the beginning and the end of the Elvish year were assumed to be respectively avernal and autumnal equinox (when night and day are equally long), that is, March 25th and September 23rd.
Thus, enderi are September 23, 24, 25. The autumnal equinox in Númenor was a great holiday called Eruhantale , 'Thanksgiving to Eru', and the Durin's day of dwarves occurred at about this time. Correspondingly, the beginning of the year was celebrated as Erukyerme , 'Prayer to Eru', while later it became known as the day of the fall of Barad-dur, the New Year of the New Reconing.
The two days of solstice, June 22nd and December 22nd, were taken as middle-points of the year. Summer solstice was known as Erulaitale 'Praise of Eru' in Númenor, or Midyear's Day in the Shire. Winter solstice, however, was not celebrated by the Elves, and since no special elvish name for it has been published so far, I took the liberty of calling it Andalome (The long night) simply because this is actually the longest night of the year. |
Poza tym, wiem, że znów zostanie to uznane za czepialstwo tudzież działalność dysydencką, ale Erulaitale, Erukyerme i Eruhantale to nie "Wysławianie Boga, Proszenie Boga, Dziękczynienie Bogu," ale co najwyżej "Wysławianie Jedynego, Proszenie Jedynego, Dziękczynienie Jedynemu." Bogami byli nazywani w Śródziemiu Valarowie, a Eru to Eru, Jedyny. Zresztą różniący się od Boga w chrześcijańskim ujęciu, więc takie tłumaczenie jest niestosowne.
Moja opinia w temacie jest taka, że nie można na podstawie bardzo ogólnikowych przesłanek ("w pierwszych dniach wiosny", "końcem jesieni") zidentyfikować tych numenorejskich świąt z precyzją co do dnia. |
_________________
- Jakże Eru mógłby wejść w świat, który sam stworzył, On który jest ponad miarę większy? Czy śpiewak może wkroczyć w swą opowieść a twórca w wykonany przez siebie wizerunek?
- On już jest w nim, tak samo jak i poza nim - powiedział Finrod
J.R.R.Tolkien, "Atrabeth Finrod Ah Andreth" |
|
 |
|
|
Galadhorn
Administrator
Enneagram: 3w2
Pomógł: 56 razy
Wiek: 36
Dołączył: 09 Gru 2003
Posty: 8268
Skąd: Sosnowiec
|
| Wysłany: 22-10-2009, 20:40
|
|
|
Jest jeszcze jedna możliwość - że Erukyermë i Eruhantalë były ruchome, że co roku określano na nowo daty tych świąt, kierując się zmianami w przyrodzie (wiosna nadchodzi co roku o innej porze - tak samo jest z końcem jesieni). Interpretacja Korableva ma taką samą wartość i prawdopodobieństwo jak moja teoria.
Przy okazji zgłaszam błąd w tłumaczeniu Niedokończonych opowieści Amberu.
Oryginał mówi:
| J.R.R. Tolkien, UT:166 napisał/a: | | offering prayer for the coming year at the Erukyermë in the first days of spring |
Tłumaczenie Radosława Kota:
| Tłumaczenie Radosława Kota, wyd. Amber, str. 150 napisał/a: | | witając nowy rok w Erukyeremë w pierwszych dniach wiosny |
Powinno być raczej:
| Cytat: | | ofiarowując modlitwę za bieżący rok podczas Erukyermë, w pierwszych dniach wiosny |
Edit:
Coraz bardziej bliska mi jest idea umieszczenia Erukyermë 22 lutego, a Eruhantalë 23 października. Widzimy w kulcie Eru na Meneltarmie wagę liczby '3' (Trzy Modlitwy, trzej świadkowie = święte orły, trzy skały, na których orły mieszkają). Dzieląc rok na trzy równe trymestry, z których jeden zaczyna się w dniu przesilenia letniego, otrzymujemy daty 22 lutego, 22 czerwca, 23 października. Data lutowa ma pewne odpowiedniki wśród świąt ludowych w Europie Północnej (np. północnoniemieckie Beekenbrennen), w czasie których żegna się zimę i wita wiosnę. Data październikowa jest bliska słowiańskim Dziadom, innym północnoeuropejskim świętom pogańskim, w czasie których na progu zimy spotyka się duchy zmarłych.
Edit:
Ciekawe jest to, że śródziemne Dziękczynienie obchodzone jest w tym samym okresie, co Święto Dziękczynienia w USA i Kanadzie. W Kanadzie jest to 2 poniedziałek października, a w USA czwarty czwartek listopada (czyli dziś). Wyliczone przeze mnie Święto Dziękczynienia w Númenórze przypada mniej więcej pośrodku między świętem kanadyjskim i amerykańskim. O Thanksgiving Day można poczytać tutaj. |
_________________
Odbicie piękna jak odbicie światła ma w sobie specyficzny urok – gdyby nie to, nie zostalibyśmy zapewne stworzeni.
J.R.R. Tolkien, Zapiski Klubu Mniemań |
|
|
|
|
|
|
|
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
|
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku
|
Emotikony |
Portal
FAQ
Szukaj
Użytkownicy
Grupy
Statystyki
Rejestracja
Zaloguj
